Huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding: wat als je het nooit hebt uitgevoerd?

Je hebt huwelijkse voorwaarden. Maar jullie hebben nooit verrekend.

Veel stellen kiezen bij het huwelijk voor huwelijkse voorwaarden. Vaak staat daarin een zogeheten periodiek verrekenbeding: de verplichting om jaarlijks het gespaarde inkomen fifty-fifty te verdelen. Een nette afspraak op papier.

Maar in de praktijk? Die jaarlijkse afrekening wordt structureel vergeten. Soms weten echtgenoten na jaren niet eens meer dát zij die verplichting zijn aangegaan. En als het dan tot een scheiding komt, zijn de financiële gevolgen soms enorm. Tenzij je kunt aantonen dat je het wél hebt uitgevoerd.

Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch sprak zich op 3 april 2025 uit over precies deze situatie.

Wat speelde er in deze zaak?

Partijen waren gehuwd op huwelijkse voorwaarden met een periodiek verrekenbeding. Bij echtscheiding stelde de vrouw dat er nooit verrekend was. Ze beriep zich op artikel 1:141 lid 3 BW: een krachtig wettelijk wapen. Als een periodiek verrekenbeding niet is uitgevoerd, wordt het vermogen van de andere partij vermoed te zijn gevormd uit niet-verrekende inkomsten. Het gevolg? Alsnog volledige verrekening van al het opgebouwde vermogen.

De man verweerde zich: er wás wel degelijk jaarlijks verrekend. Beide partijen hadden hun inkomsten op een gezamenlijke rekening gestort. Het spaarsaldo van die rekening werd jaarlijks, soms vaker, gelijkelijk verdeeld door overschrijving naar de eigen spaarrekeningen van elk.

Zowel de rechtbank als het hof gaven de man gelijk.

Wat oordeelde het hof over de huwelijkse voorwaarden?

Het hof stelde vast dat de feitelijke werkwijze van partijen in lijn was met wat in de huwelijkse voorwaarden was afgesproken. De gezamenlijke rekening fungeerde als het beoogde kanaal; de gelijke verdeling van het spaarsaldo was de uitvoering van het verrekenbeding.

Dat de vrouw ook soms gezinskosten had betaald vanuit haar eigen privérekening? Dat maakte het systeem niet kapot. Incidentele afwijkingen doen geen afbreuk aan een structureel goed functionerend systeem, zeker niet als de vrouw niet met concrete stukken kon onderbouwen dat zij daardoor was benadeeld.

En dat de man uiteindelijk meer privévermogen overhield dan de vrouw? Ook dat was onvoldoende. Vermogensverschillen op zich maken een consequent uitgevoerd verrekensysteem nog niet onaanvaardbaar.

De juridische kern: artikel 1:141 lid 3 BW

Dit artikel is voor veel scheidende echtgenoten een verrassing in positieve of negatieve zin. Het bepaalt dat als een periodiek verrekenbeding nooit is uitgevoerd, het aanwezige vermogen van de andere partij wordt vermoed te zijn gevormd uit niet-verrekende inkomsten. Dat betekent in de praktijk: alles wordt gedeeld, alsof je in gemeenschap van goederen was gehuwd.

Maar: dat vermoeden geldt pas als éérst vaststaat dat het beding inderdaad niet is nageleefd. Wie zich op dat vermoeden beroept, moet dus eerst die niet-naleving stellen én onderbouwen. In dit geval slaagde de vrouw daar niet in.

Twee lessen voor de praktijk

Les 1: Huwelijkse voorwaarden zijn geen papieren tijger, maar alleen als je ze ook uitvoert.

Een verrekenbeding in de lade leggen en nooit uitvoeren is juridisch riskant. Bij scheiding kan de rechter terugrekenen over de hele huwelijkse periode. Dat kan leiden tot grote betalingsverplichtingen of juist grote aanspraken die je niet had verwacht.

Les 2: Wie het wél heeft uitgevoerd, staat juridisch sterk.

Deze uitspraak laat zien dat een consequent uitgevoerd systeem, ook als het niet perfect is gedocumenteerd, bescherming biedt. Duidelijke overboekingen, een vaste werkwijze, een gezamenlijke rekening: dat zijn de elementen die een rechter overtuigen.

Wat moet je nu doen?

• Gehuwd onder huwelijkse voorwaarden? Check of er een verrekenbeding in staat en of jullie het de afgelopen jaren hebben uitgevoerd.
• Nooit verrekend? Bespreek met een advocaat wat de gevolgen zijn en of je dit alsnog kunt repareren.
• Midden in een echtscheiding? Weet dan of jij degene bent die zich op niet-naleving wil beroepen. Of juist degene die moet aantonen dat er wél is verrekend. Die positie bepaalt je strategie.
• Bewaar je administratie. Bankafschriften, overboekingen, jaaroverzichten: ze kunnen het verschil maken tussen een gunstige en een ongunstige uitkomst.

Uitspraak

Deze blogpost is gebaseerd op ECLI:NL:GHSHE:2025:947.