Je woning laten taxeren bij scheiding: ben je gebonden aan een taxatierapport van een jaar oud?

De taxatie is gedaan. Maar de verdeling laat op zich wachten.

Bij een scheiding moet de gezamenlijke woning worden verdeeld. Daarvoor is een waardebepaling nodig. Partijen laten de woning taxeren, spreken een prijs af — en dan duurt het allemaal langer dan verwacht. De woningmarkt beweegt intussen door.

Kan de andere partij dan alsnog eisen dat er opnieuw wordt getaxeerd? Of ben je gebonden aan de oorspronkelijke waarde? De Rechtbank Gelderland gaf op 15 januari 2025 een helder antwoord.

Wat speelde er in deze zaak?

Een man en vrouw gingen scheiden. Met het oog op de verdeling van de gezamenlijke woning lieten zij in december 2023 een taxatie uitvoeren. De woning werd gewaardeerd op € 415.000.

De verdeling liet echter langer op zich wachten dan verwacht. Ruim een jaar later, en inmiddels was de woningmarkt alweer in beweging, stelde de man dat hij ervan was uitgegaan dat de verdeling snel zou plaatsvinden. De taxatie was daar volgens hem op gebaseerd. Nu dat niet zo was gegaan, zou een nieuwe taxatie op zijn plaats zijn.

De rechtbank volgde die redenering niet.

De Hoge Raad: gebonden aan de taxatiewaarde

De rechtbank stelde vast dat er geen concrete afspraak was gemaakt dat de taxatie alleen geldig zou zijn als de verdeling binnen een bepaalde termijn zou plaatsvinden. De man had die voorwaarde niet expliciet vastgelegd. De vrouw mocht er dan ook op vertrouwen dat de vastgestelde taxatiewaarde van € 415.000 leidend zou zijn bij de verdeling.

Belangrijk detail: de vertraging in de verdeling was niet aan de vrouw te wijten. Dat maakte het des te minder redelijk om haar nu op te zadelen met een nieuwe taxatie en mogelijk een lagere overnamesom of hogere uitkoopsom. De rechtbank achtte het niet onredelijk of onbillijk om de man aan de eerder vastgestelde waarde te houden.

Wat bepaalt of een taxatierapport bindend is?

Een taxatierapport is geen automatisch bindend document. De bindende kracht hangt af van wat partijen onderling hebben afgesproken:

• Expliciet bindend verklaard? Dan zijn beide partijen eraan gebonden, ongeacht tijdsverloop of marktschommelingen.
• Geen expliciete afspraak gemaakt? Dan kan een partij de taxatie in beginsel aanvechten, maar: als er geen voorbehoud is gemaakt over de geldigheidsduur, en de vertraging niet aan de andere partij te wijten is, kan de rechter oordelen dat de oorspronkelijke waarde toch leidend blijft.

Geldverstrekkers hanteren doorgaans een geldigheidstermijn van zes maanden voor een taxatierapport bij hypotheekaanvragen. In scheidingsprocedures geldt echter primair dat de waarde op de datum van de feitelijke verdeling bepalend is — tenzij partijen iets anders hebben afgesproken.

In deze zaak waren er geen afspraken gemaakt over een vervaldatum of een snelle afwikkeling als voorwaarde. Daardoor bleef de taxatiewaarde van een jaar eerder gewoon staan.

Drie praktische lessen bij taxatie

Les 1: Leg een tijdsvoorbehoud expliciet vast.

Ga je ervan uit dat de verdeling snel zal plaatsvinden en wil je een nieuwe taxatie als dat niet lukt? Leg dat dan schriftelijk vast. Zorg dat de afspraak over de geldigheidsduur van het taxatierapport duidelijk en aantoonbaar is. Anders bind je jezelf aan de oorspronkelijke waarde.

Les 2: Maak duidelijke afspraken over wie de vertraging veroorzaakt.

Als de verdeling vertraging oploopt door toedoen van één van de partijen, kan dat meespelen in de beoordeling. Wie de vertraging veroorzaakt, kan minder snel aanspraken maken op een nieuwe waardebepaling.

Les 3: Drie opties bij de woningverdeling. Zet ze op papier.

Na de taxatie zijn er doorgaans drie routes:

• Één partner koopt de ander uit op basis van de getaxeerde waarde.
• De woning wordt verkocht en de opbrengst wordt gedeeld.
• De woning blijft tijdelijk gezamenlijk eigendom (bijvoorbeeld zolang kinderen nog thuis wonen).

Welke route je ook kiest: leg de waardebepaling, de peildatum en eventuele voorwaarden schriftelijk vast. Zo voorkom je een conflict achteraf.

Bij gezamenlijk gezag heb je de instemming van de andere ouder nodig voor een verhuizing die invloed heeft op het hoofdverblijf van het kind. Weigert die ouder? Dan kun je de rechtbank vragen de weiegering van toestemming te vervangen op grond van artikel 1:253a BW. De rechtbank maakt dan een zelfstandige afweging. Ze kijkt niet alleen of de weigering van de andere ouder redelijk is, maar ook of jouw verhuisplannen in het totaalplaatje gerechtvaardigd zijn.

Belangrijk: de rechter beslist niet in abstracte termen. Elk detail telt. Een goed onderbouwd verzoek, met concrete plannen voor de zorgregeling na de verhuizing, een haalbaar reisschema en inzicht in de situatie van het kind, maakt een wezenlijk verschil.

Wat doe je als je je woning laat taxeren bij scheiding?

Sta je midden in een scheiding en moet de woning worden verdeeld? Zorg dan dat je vóór de taxatie heldere afspraken maakt over de geldigheidsduur en de verdeling. Heb je al een taxatie laten uitvoeren maar is de verdeling vertraagd? Laat dan juridisch beoordelen of je nog aan die waarde bent gebonden, of juist niet.

Uitspraak

Deze blogpost is gebaseerd op ECLI:NL:RBGEL:2025:977.

Veelgestelde vragen

1. Moeten we onze woning laten taxeren bij een scheiding?

Ja, voor de verdeling van een gezamenlijke woning is een waardebepaling nodig. Je laat de woning taxeren en spreekt op basis daarvan een prijs af. Dit vormt de basis voor uitkoop of verkoop.

2. Kan mijn ex-partner een nieuwe taxatie eisen als de woningmarkt is gestegen?

Niet zomaar. Als er geen tijdsvoorbehoud is vastgelegd en de vertraging niet aan jou te wijten is, kan de rechter oordelen dat de oorspronkelijke taxatiewaarde gewoon blijft gelden.

3. Hoe zorg ik ervoor dat een taxatierapport niet onbeperkt geldig blijft?

Leg schriftelijk vast dat de taxatie alleen geldig is als de verdeling binnen een bepaalde termijn plaatsvindt. Zonder zo’n expliciete afspraak bind je jezelf mogelijk aan de oorspronkelijke waarde, ook bij schommelingen in de markt.

4. Wie is verantwoordelijk als de verdeling vertraging oploopt?

Dat wordt in de beoordeling meegewogen. Wie de vertraging zelf heeft veroorzaakt, kan minder snel aanspraak maken op een nieuwe waardebepaling. De rechter kijkt dus naar wie verantwoordelijk is voor het tijdsverloop.